Aktualności
Zarządzanie kapitałem obrotowym netto jako element zarządzania finansami przedsiębiorstwa
Podstawowe obszary zarządzania finansami przedsiębiorstwa obejmują zarządzanie aktywami trwałymi i aktywami obrotowymi, czyli aktywami przedsiębiorstwa, zarządzanie kapitałami własnymi i kapitałami obcymi przedsiębiorstwa, czyli kształtowanie struktury kapitału, zarządzanie ryzykiem, zarządzanie rentownością operacyjną, czyli przychodami i kosztami oraz zarządzanie podatkami1. Zarządzanie kapitałem obrotowym netto obejmuje kształtowanie struktury kapitału oraz zarządzanie aktywami obrotowymi przedsiębiorstwa.2 Po uwzględnieniu zarządzania kapitałem obrotowym netto w zarządzaniu finansami przedsiębiorstwa wyróżnić można następujące obszary działania: zarządzanie aktywami trwałymi, zarządzanie kapitałem obrotowym netto, zarządzanie ryzykiem, zarządzanie przychodami i kosztami oraz zarządzanie podatkami, co ilustruje rysunek 1.
Można spojrzeć na zagadnienia związane z zarządzaniem kapitałem obrotowym netto jeszcze szerzej i umiejscowić je w sferach działalności przedsiębiorstwa. Każde przedsiębiorstwo prowadzi działania w dwóch sferach. Sferze realnej i sferze finansowej. Sfera realna dotyczy zachodzących nieustannie w przedsiębiorstwie procesów zaopatrzenia, produkcji i zbytu. Sfera finansowa dotyczy zachodzących równolegle do zjawisk realnych, czyli rzeczowych, zjawisk finansowych i obejmuje inwestowanie oraz finansowanie. Inwestowanie polega na kształtowaniu struktury aktywów, a finansowanie na kształtowaniu struktury kapitału w przedsiębiorstwie. Zarządzanie kapitałem obrotowym netto obejmuje zarówno inwestowanie, ponieważ polega na zarządzaniu aktywami obrotowymi, jak i finansowanie, ponieważ w jego zakresie pozostaje kształtowanie struktury kapitału.
Można spróbować umiejscowić zarządzanie kapitałem obrotowym netto w strukturze organizacyjnej zarządzania finansami w przedsiębiorstwie. Jeśli założymy, że za finanse w przedsiębiorstwie odpowiedzialny jest dyrektor finansowy, to jego bezpośrednimi podwładnymi są skarbnik i kontroler3. Do obowiązków skarbnika należy zwykle zarządzanie środkami pieniężnymi przedsiębiorstwa, relacjami przedsiębiorstwa z bankiem i innymi instytucjami finansowymi, planowanie struktury kapitału w przedsiębiorstwie, sprzedaż akcji i obligacji w celu pozyskiwania kapitału, zarządzanie ryzykiem finansowym w przedsiębiorstwie, nadzorowanie menedżerów do spraw kredytów, zapasów i preliminowania wydatków inwestycyjnych4.
Kontroler odpowiada za zarządzanie podatkami oraz rachunkowość finansową i rachunkowość zarządczą w przedsiębiorstwie. Podmiotem odpowiedzialnym za zarządzanie kapitałem obrotowym netto w przedsiębiorstwie jest więc skarbnik lub w mniejszych organizacjach, gdzie nie ma podziału na skarbnika i kontrolera jest to dyrektor finansowy.
Fragment książki: "Aktywne zarządzanie płynnością finansową przedsiębiorstwa", red. nauk. K. Kreczmańska-Gigol, Difin, Warszawa 2010.
1 A. Wawryszuk-Misztal, Strategie zarządzania kapitałem obrotowym netto w przedsiębiorstwach. Studium empiryczno-teoretyczne, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2007, s. 12.
2 Ibidem, s. 39.
3 E. F. Brigham, Podstawy zarządzania finansami, cz. 1., op. cit., s. 29.
4 D. Kaiser, Treasury management. Betriebswirtschaftliche Grundlagen der Finanzierung und Investition, Gabler, Wiesbaden 2008, s. 363.
